Oefening "Vlaggende Vrijstaat"
Op 30 september, 7 en 28 oktober 2003 hielden de politiekorpsen van Flevoland, Gooi en Vechtstreek, Haaglanden, Hollands-Midden en Utrecht een drietal gezamenlijke grootschalige oefeningen voor de Mobiele Eenheid (ME). De oefeningen waren bedoeld voor leidinggevenden (compagnies-, pelotons- en groepscommandanten). Omdat papieren oefeningen geen duidelijk beeld geven van de daadwerkelijke uitvoering van plannen en opdrachten in het werkveld, is gekozen voor de inzet van complete ME-pelotons met ondersteunende eenheden en realistisch tegenspel.
Het script
De locatie van de oefening is het evenementenpark en –terrein van Six Flags te Biddinghuizen (Flevoland). De pseudo-organisatie Bond van Extreem Kampeerders (BEK) protesteert met ongeveer 200 personen fictief tegen de uitbreiding van een evenementenpark. Zij voeren daartoe actie vanuit een illegaal tentenkamp, blokkeren de toegangspoorten en bezetten een fort in een speeltuin op het terrein. De politie wordt tevens geconfronteerd met een illegale houseparty in een lege opslaghal en een zoekactie naar een depressieve actievoerder in een bosperceel. Kortom, er is werk aan de winkel.
De actievoerders
De ongeveer 200 pseudo-actievoerders pakken hun taken serieus op. Zij hebben vlaggen en spandoeken meegenomen om te demonstreren. Wat meer extremere leden hebben ook bivakmutsen, helmen, stokken, kettingen en gooi- en smijtmateriaal in de vorm van fruit en bakmeel meegenomen.
De mobiele eenheid heeft zijn handen vol. Planmatig wordt het illegale tentenkamp ontruimd. De BEK-leden plegen hierbij veelal passief verzet. Als er een bijtgrage politiehond op je afkomt, wil je je tentje wel verlaten.
Meer problemen heeft de mobiele eenheid bij de toegangshekken van het recreatiepark. Er moet veel knip- en slijpgereedschap aan te pas komen om enkele vastgeketende actievoerders los te maken en de blokkade van de toegangshekken op te heffen. Het lukt de politie met succes.
Redelijk lang duurt het beëindigen van een illegale houseparty. De harde muziek maakt onderlinge communicatie tussen de verschillende eenheden nagenoeg onmogelijk. Als de stroom door de politie wordt afgesloten wordt het stil. Niet alleen de partygangers tasten in eerste instantie in het duister, maar ook de mobiele eenheid. Uiteindelijk wordt de hal leeg afgeleverd.
Het bezette fort is een uitdaging voor de politie. Tientallen actievoerders hebben zich daarin verschanst en bestoken de mobiele eenheid met rookpotten, verfbommen, eieren en fruit. Er komt zelfs een politiehelicopter met camera aan te pas om overzicht te kunnen krijgen van de situatie in de ‘speeltuin’. Uiteindelijk wordt het fort door de ME ontruimd.
Ook de andere oefenonderdelen verlopen soepel. Aan het einde van de dag schudden ME-ers en pseudo-actievoerders elkaar lachend de hand en wordt de dag met een grootse barbecue afgesloten.
Onze rol
Op verzoek van politie Haaglanden hebben medewerkers van OOV-Support een deel van de pseudo-actievoerders geselecteerd en geïnstrueerd. Tijdens de oefening stuurden stafleden van OOV-Support het tegenspel van enkele onderdelen aan. Het bereiken van de leerdoelen van de oefeningen en het regisseren van de geweldsspiraal (zowel omhoog als omlaag) stond daarbij centraal.
De veiligheid van deelnemers staat bij OOV-Support uiteraard hoog in het vaandel, zeker tijdens gewelddadige acties als deze.
